Het jaar 2024 heeft de kaarten opnieuw geschud in de technologiesector. Tussen de versnelling van generatieve kunstmatige intelligentie, de inwerkingtreding van Europese regelgeving en de afronding van kwantumveiligheidsnormen, beperken innovaties zich niet langer tot onderzoekslaboratoria. Ze veranderen al de werking van bedrijven en de manier waarop gegevens circuleren.
Post-kwantumcryptografie: normen gepubliceerd vanaf 2024
Heeft u al gehoord van de dreiging die toekomstige kwantumcomputers vormen voor de huidige encryptie? Het probleem, dat lange tijd theoretisch was, heeft in 2024 een concrete stap gezet.
In augustus 2024 heeft het NIST zijn eerste normen voor post-kwantumcryptografie gepubliceerd. Deze algoritmen zijn ontworpen om bestand te zijn tegen aanvallen van zowel klassieke computers als kwantummachines. Voor organisaties wordt de migratie naar deze nieuwe normen een prioritaire taak, vooral voor gegevens die gedurende lange tijd vertrouwelijk moeten blijven.
Een bedrijf dat medische dossiers of industriële geheimen opslaat, moet nu al identificeren welke systemen afhankelijk zijn van kwetsbare encryptie. De uitdaging is niet om alles van de ene op de andere dag te vervangen, maar om de risico’s in kaart te brengen en de overgang te plannen. Het technologisch nieuws dat wordt behandeld op de tech-pagina van Contre Informations biedt regelmatig een overzicht van deze ontwikkelingen op het gebied van veiligheid.
Europese regelgeving over kunstmatige intelligentie: wat verandert er concreet
Generatieve AI heeft in 2023 de tech-gesprekken gedomineerd. In 2024 neemt het regelgevend kader het over. De Europese verordening over AI is ingegaan op 1 augustus 2024, met verplichtingen die geleidelijk van toepassing zijn.
Deze tekst, de verordening (EU) 2024/1689, classificeert AI-systemen op basis van risiconiveau. Een geautomatiseerd CV-selectietool zal niet onder dezelfde voorwaarden vallen als een entertainment-chatbot. Toepassingen die als hoog risico worden beschouwd, moeten voldoen aan eisen op het gebied van transparantie, technische documentatie en menselijke supervisie.
Wat dit betekent voor bedrijven
Voor een KMO die een taalmodel gebruikt voor zijn klantenservice, is de eerste stap om te bepalen in welke risicocategorie het gebruik valt. Bedrijven die hun eigen AI-modellen ontwikkelen, moeten gedetailleerde documentatie over de gebruikte trainingsgegevens verstrekken.
De voorziene sancties zijn evenredig aan de omzet, wat deze verordening moeilijk te negeren maakt, ook voor grote groepen. De Europese benadering onderscheidt zich door de wens om het gebruik te reguleren in plaats van de technologie zelf.
Data Act en verbonden objecten: wie controleert de gegenereerde gegevens?
Uw smartwatch, uw slimme thermostaat, uw machine met sensoren: al deze apparaten genereren datastromen. Tot nu toe had de fabrikant van het apparaat vaak de exclusieve controle over deze informatie. De Europese Data Act verandert de situatie.
Deze verordening voorziet in een kader voor toegang tot en delen van gegevens die door verbonden producten en hun bijbehorende diensten worden gegenereerd. De gebruiker van een verbonden object kan toegang vragen tot de gegevens die dit object produceert en deze delen met een derde partij naar keuze.
Een sprekend voorbeeld in industriële onderhoud
Laten we een fabriek nemen die is uitgerust met verbonden machines. Vandaag de dag kan de fabrikant van deze machines zijn eigen onderhoudsdienst opleggen, omdat alleen hij toegang heeft tot de operationele gegevens. Met de Data Act kan de fabrikant deze gegevens doorgeven aan een onafhankelijke reparateur. De concurrentie op de aftersalesdiensten verandert hierdoor direct.
Deze evolutie raakt ook particulieren. Een eigenaar van een verbonden auto kan vrij zijn eigen garage kiezen door deze toegang te geven tot de gegevens van het voertuig, in plaats van afhankelijk te zijn van het netwerk van de fabrikant.
Generatieve AI in 2024: verder dan conversatie
Taalmodellen zoals GPT of zijn concurrenten beperken zich niet langer tot het produceren van tekst. In 2024 is de dominante trend de integratie van generatieve AI in gespecialiseerde zakelijke tools.
Het verschil met 2023 ligt in de overgang van demonstratie naar operationeel gebruik. Bedrijven vragen zich niet langer af of generatieve AI werkt, maar hoe ze het kunnen integreren in hun bestaande processen.
Concrete toepassingen vermenigvuldigen zich:
- Automatische generatie van technische documentatie op basis van interne databases, waardoor de schrijftijd voor de teams wordt verminderd
- Analyse en synthese van juridische contracten, waardoor juridische diensten een groter volume documenten kunnen verwerken
- Creëren van visuele prototypes in productontwerp, waardoor de iteratiefases vóór de productie worden versneld
De belangrijkste uitdaging blijft de betrouwbaarheid. Een model dat een onnauwkeurige juridische samenvatting genereert, creëert een reëel risico. Bedrijven die deze tools implementeren, investeren in lagen van menselijke verificatie, wat het idee van totale automatisering nuanceert.
Duurzame technologieën en digitale soberheid: een permanente afweging
De uitbreiding van generatieve AI en de cloud roept een vraag op die zelden wordt belicht door tech-enthousiastelingen: het energieverbruik. Het trainen van een groot taalmodel vereist een aanzienlijke hoeveelheid energie. De datacenters die nodig zijn om deze diensten te draaien, hebben een meetbare impact op het milieu.
De GreenTech, geïdentificeerd als een van de sterke trends van 2024, probeert innovatie en vermindering van de CO2-voetafdruk te verzoenen. De onderzochte pistes omvatten:
- Optimalisatie van algoritmen om de rekenkracht die voor elke aanvraag nodig is te verminderen
- Koeling van datacenters met minder energie-intensieve methoden (onderdompeling in vloeistoffen, warmterecuperatie)
- Ontwikkeling van compactere AI-modellen die in staat zijn om op lokale apparaten te functioneren in plaats van in de cloud
Digitale soberheid is niet het tegenovergestelde van technologische innovatie, maar een ontwerpbeperking die geleidelijk aan opkomt. Organisaties die deze dimensie al in de ontwikkelingsfase integreren, hebben een voorsprong op toekomstige milieuregels.
Het jaar 2024 kenmerkt zich door een verschuiving: technologische trends worden niet langer alleen gemeten aan hun technische potentieel, maar ook aan hun juridische kader en hun energieprijs. Regulering van AI, post-kwantumnormen en delen van verbonden gegevens vormen een triptiek die de prioriteiten van bedrijven voor de komende jaren herdefinieert.
